شما اینجا هستید: Home خانه اخبار محیط زیست وقتی دریا برای ماهی‌‌ها امن نیست

کلوپ ماهیگیری ورزشی

وقتی دریا برای ماهی‌‌ها امن نیست


كارشناسان معتقدند كه اگر نمی‌شود راه حلی برای مشكل چا‌‌ه‌های نفت پیدا كرد، با كمی دقت و كار اصولی می‌توان خلیج فارس را از فاضلاب‌های شهری نجات داد. گزارش زیر به این موضوع می‌پردازد.

مرگ و میر آبزیان در سواحل جنوبی ایران (خلیج‌فارس)، تراژدی تلخی است كه هرچند وقت یك‌بار تكرار می‌شود اما این بار به‌نظر می‌رسد زنگ خطر بروز یك فاجعه زیست‌محیطی در این ساحل به صدا در آمده است.

مرگ و میر صدها هزار قطعه ماهی در ساحل خلیج فارس این روزها در حالی نگرانی و واكنش علاقه‌مندان به محیط زیست را برانگیخته كه به نظر می‌رسد چاره‌اندیشی برای پیشگیری از رویدادهای احتمالی مشابه مهم تر از پی بردن به علت مرگ این ماهیان است  چرا كه قبلاً بارها كارشناسان خطر ورود فاضلاب‌های شهری به رودخانه‌ها و دریاها و افزایش مواد آلی را كه دلیل مرگ این ماهیان اعلام شده است، گوشزد كرده بودند.

مرگ 4 هزار قطعه ماهی حساس و سطحی از نوع «گاریز» طی هفته‌های گذشته در سواحل بندرعباس در حالی رخ داد كه هنوز رخدادهای مشابه در 2 سال گذشته بر اثر پدیده كشند قرمز فراموش نشده است.  مدیركل حفاظت محیط زیست استان هرمزگان ورود فاضلاب‌های شهری به دریا و افزایش مواد آلی را مهم‌ترین عامل مرگ و میر ماهیان می‌داند و می‌گوید: « در این فصل با نزدیك‌شدن  گروهی از ماهیان گاریز به آب‌های ساحلی  برای تخم‌ریزی به‌دلیل آلوده شدن این آب‌ها با پساب‌های شهری تعداد زیادی از آنها تلف شدند.»

مجید وفادار خاطرنشان می‌كند: «در حالی كه سامانه تصفیه فاضلاب در بعضی از شهرها نصب شده است همچنان در بیشتر آنها شبكه مناسب دفع فاضلاب شهری وجود ندارد و بخش زیادی از این پساب‌ها و آلاینده‌ها به دریا ریخته می‌شود.»وی آلودگی‌های نفتی، مانورهای نظامی، سدسازی‌های بی‌رویه و سموم شیمیایی را كه با بارندگی وارد دریا می‌شوند، از عوامل آلودگی آب و مرگ آبزیان دانست و ادامه داد: «وقوع اینگونه حوادث و نبود برنامه‌ریزی برای مقابله با آنها موجب شده است این زیست بوم دریایی به‌شدت تهدید شود.»

مردم ماهی بخورند

پدیده كشند قرمز همواره زنگ خطری بوده است كه گونه‌های جانوری خلیج فارس را طی سال‌های اخیر تهدید كرده و موجب مرگ صدها هزار قطعه از آبزیان دریایی شده است. هر چند وفادار معتقد است فعلا كشند قرمز زیست بوم‌های دریایی خلیج فارس را تهدید نمی‌كند اما به گفته كارشناسان زیست‌محیطی تخلیه فاضلاب‌های شهری و صنعتی به دریاها و رها كردن ضایعات نفتی به وقوع این پدیده دامن می‌زند.

مدیركل حفاظت محیط زیست استان هرمزگان تصریح می‌كند: «تاكنون خبری مبنی بر سرایت سم از ماهی به بدن انسان و  بروز بیماری خاصی منتشر نشده است؛ هر چند این آلودگی‌ها بی‌تاثیر نخواهد بود و ممكن است آثار آن در آینده مشخص شود؛ لذا در این مورد باید پژوهش‌های آزمایشگاهی بیشتری به همت كارشناسان انجام شود.»

سامانه تصفیه فاضلاب؛ شاید وقتی دیگر

براساس مصوبه سفر سوم استانی هیات دولت به هرمزگان اعتبارات مناسبی برای احداث شبكه فاضلاب اختصاص داده شده است و وزارت نیرو موظف است تا پایان سال 1390 تصفیه‌خانه فاضلاب بندرعباس را تكمیل كند. اما وفادار معتقد است با توجه به اینكه احداث سامانه فاضلاب شهری زمان بر است این سامانه احتمالا تا پایان سال 90 تكمیل
نمی‌شود. این مسئول با اعلام اینكه سایر كشورهای حاشیه خلیج فارس نیز سهم زیادی در این آلودگی‌ها دارند ابراز امیدواری كرد كه با اجرای برنامه‌ای جامع و مدیریت اصولی و همكاری همه ارگان‌های مربوطه و همچنین رعایت رژیم حقوقی خلیج فارس، بتوان بسیاری از این مشكلات را رفع كرد.

آلودگی‌های نفتی؛ متهم دیگر پرونده

وجود تاسیسات عظیم بارگیری و استخراج نفت در محیط دریایی، عامل مهمی در افزایش آلودگی‌هاست. حمید رضا اكرمی مشاور معاونت امور دریایی بنادر و دریانوردی در این باره می‌گوید: «خلیج فارس به‌عنوان دریایی نیمه‌بسته دارای زیست‌بوم منحصربه‌فردی در میان حوزه های آبی جهان است و محور حمل و نقل جهانی نفت محسوب می‌شود، بنابراین بحث آلودگی آن جدی تر از سایر دریاهاست. به همین دلیل از سال 2008 سازمان بین‌المللی بنادر (IMO) قوانینی وضع كرده كه تمامی كشورها ملزم به اجرای آن شده‌اند و انتظار می‌رود با رعایت این قوانین تا حدودی از حجم این آلودگی‌ها كاسته شود.»

امروزه توجه به اثرات زیست محیطی فعالیت كشتی‌هایی كه در مناطق دریایی تردد می‌كنند نیز حائز اهمیت است. اكرمی با اشاره به آب توازن كشتی‌ها می‌گوید: «كشتی‌هایی كه از سایر كشورها وارد خلیج فارس می‌شوند برای حفظ توازن، مخزن خود را از آب‌های دیگر دریاها پر  و  در كشور مقصد خالی می‌كنند كه با این عمل، آبزیان غیر بومی را به این منطقه انتقال می‌دهند و این خود تهدیدی برای آبزیان بومی و انتقال برخی آلودگی‌هاست.»