کلوپ ماهیگیری ورزشی

دوم آنكه برخی كارشناسان، تالاب‌های خشك شده را منشأ داخلی ریزگرد‌ها معرفی می‌كنند. حتی این فرضیه مطرح است كه بیش از 90 درصد ریزگردها منشأ داخلی دارند ؛ دراین میان از تالاب هورالعظیم به‌عنوان كانون اصلی ریزگرد نام برده می‌شود.

اما محمدباقر صدوق، معاون طبیعی محیط‌زیست گرچه هورالعظیم را در ایجاد ریزگرد مؤثر می‌داند اما تأكید می‌كند: براساس اطلاعات و سوابق مربوط به پیشینه ریزگرد كه یك دوره زمانی 15 ساله از سال 73 تاكنون را شامل می‌شود، نمی‌توان درصد مشخصی برای منشأ داخلی و خارجی ریزگرد اعلام كرد اما آنچه مسلم است بخش عمده ریزگردها از كشورهای خارجی سرچشمه می‌گیرد.

صدوق با تأكید براینكه هورالعظیم یكی از عمده‌ترین كانون‌های ریزگرد است، می‌گوید: در زمان صدام، بخشی از اراضی این تالاب با ایجاد نهری بین دجله وفرات زهكشی و تبدیل به اراضی كشاورزی شد، بخشی از ریزگرد‌ها ناشی از همین تغییر كاربری اراضی تالابی است. وی می‌افزاید: منشأ ریزگردها تنها به هورالعظیم كه بخشی از آن در خوزستان و بخشی در جنوب كشورعراق واقع شده محدود نمی‌شود بلكه بخش عمده ریزگردها از اردن، سوریه و عربستان وارد كشور می‌شود.

صدوق با اشاره به وضعیت بحرانی تالاب‌ها تصریح می‌كند: چنانچه برای بهبود شرایط ناگوار تالاب‌های كشور چاره‌اندیشی نشود در آینده نزدیك این تالاب‌ها به كانون‌های ریزگرد تبدیل خواهند شد. برای نمونه در حال حاضر دریاچه ارومیه به‌دلیل كم آبی وضعیت بسیار نامطلوبی دارد و بخش قابل توجهی از اراضی تالابی آن خشك شده است در نتیجه با وزش هر بادی مقدار زیادی نمك از این اراضی جدا و در مزارع و شهرهای اطراف پخش می‌شود كه اثرات سوئی بر زندگی مردم و اراضی كشاورزی منطقه دارد.

هامون هم وضعیتی مشابه دارد. تالاب‌های بختگان، طشك و گاوخونی هم خشك شده‌اند. صدوق تأمین حقابه تالاب‌ها را مهم‌ترین راهكار برای احیای مجدد زیستبوم‌های تالابی عنوان می‌كند و می‌افزاید: مشكلی كه دركشورما وجود دارد بخشی‌نگری در اجرای طرح‌های عمرانی از جمله احداث سدهاست.

در نتیجه به‌رغم مزایایی كه این سازه‌های عظیم آبی به‌خصوص در زمینه كنترل آب‌های سطحی دارند اما بی‌توجهی به مسائل زیست‌محیطی در مكان‌یابی و اجرای این سازه‌ها، سبب شده تا تأثیرات نامطلوبی بر طبیعت داشته باشند. صدوق می‌گوید: وضعیت ناگواردریاچه ارومیه ناشی از همین طرز نگاه در سدسازی است گرچه وزارت نیرو اعلام كرده 67 درصد خشكی این دریاچه به خاطر خشكسالی است و سهم سدهای بالادست در ایجاد وضعیت بحرانی ارومیه فقط 5 درصد است.

اما این آمار كه مشخص نیست براساس چه پارامترهایی اعلام شده به هیچ عنوان برای سازمان محیط‌زیست قابل‌قبول نیست.وی درخصوص اقدامات سازمان محیط‌زیست برای مقابله با پدیده ریزگرد می‌گوید: با توجه به اینكه منشأ اصلی این ریزگردها در كشورهای دیگر قرار دارد سازمان محیط‌زیست برای دستیابی به سازوكاری مناسب با مراجع مسئول در سوریه، عراق و تركیه تفاهمنامه‌هایی را امضا كرده و تلاش می‌كند تا براساس این تفاهمنامه‌ها برای مهار ریزگرد اقدام كند اما زمانی اقدامات سازمان محیط‌زیست می‌تواند به نتیجه برسد كه كشورهای مذكور در این زمینه همكاری كنند.